Opinie | Leefkwaliteit belangrijk bij werf van de eeuw
Zijn de leefbaarheidsprojecten en de overkapping van de Ring er gekomen om de Oosterweelverbinding vergund te krijgen en ‘de omwonenden te vriend te houden’? Die uitleg over de totstandkoming van het Toekomstverbond konden we tot onze verbazing lezen in De Standaard in de rand van een artikel over de financiering van Oosterweel. Dat is wel heel ongenuanceerd gesteld, zelfs niet correct. Samen met stRaten-generaal stuurde Ringland een reactie.
In ‘Werf van de eeuw’ is ook financiële gok van de eeuw (De Standaard, 12/9/2026) wordt gesteld dat Oosterweel gaandeweg ook een leefbaarheidsproject werd ‘om de omwonenden te vriend te houden’ en dat dat de factuur verzwaarde. Dat is een dubieuze interpretatie van de realiteit en feitelijk onjuist.
De leefbaarheidsprojecten waren bij het sluiten van het Toekomstverbond tussen de overheden en de burgerbewegingen in 2017 een absolute voorwaarde. Dat mobiliteit en leefbaarheid hand in hand moesten gaan, was het resultaat van gedeelde inzichten tussen burgers en beleid.
In een tijd waarin gezondheidsproblemen (klachten ingevolge luchtvervuiling, stress door geluidsoverlast enz.) en de gevolgen van de klimaatcrisis (zoals hittestress) hand over hand toenemen, is het maar normaal dat leefkwaliteit een belangrijke plaats krijgt in ‘de werf van de eeuw’. Zo zou het bij alle infrastructuurprojecten moeten zijn.
Investeren in betere luchtkwaliteit en minder geluidsoverlast, het schrijnende tekort aan groen in de stad oplossen, ecosystemen met elkaar verbinden: dat alles biedt immers zeer grote voordelen, zowel voor de leefbaarheid in de regio als voor het klimaat en de volksgezondheid van deze en volgende generaties.
Uiteraard hebben de leefbaarheidsprojecten en de overkapping van de Antwerpse ring een kostprijs. Maar niet alleen ligt die véél lager dan die voor de Oosterweelwerken, die investeringen verdienen zich op termijn ook terug. Laten we ook niet vergeten dat de huidige Ring niet meer voldoet aan de vereisten en normen en er sowieso werken nodig waren. Dan kunnen die maar beter meteen futureproof zijn. Niets doen kost ten slotte ook geld: fileleed, verkeersongevallen, ziekenhuiskosten,... Het negeren van de huidige problemen – waar overigens zowel omwonenden als iedereen uit binnen- en buitenland die langs de stad passeert last van heeft – zal uiteindelijk nog veel meer kosten. Dat besef is de voorbije hete zomer toch alleen maar gegroeid?
Het Toekomstverbond mag als een gelukkige uitzondering worden beschouwd van hoe mobiliteit, leefbaarheid, gezondheid en burgerparticipatie wél samen kunnen gaan. Moge het heel Vlaanderen tot voorbeeld strekken.
Louis Kuitenbrouwer, voorzitter Ringland
Manu Claeys, voorzitter stRaten-generaal
- Lees ook de opiniebijdrage van Alexander D'Hooghe: Nee, Oosterweel is geen geldkraan naar Antwerpen.
- Lees ook de opiniebijdrage van Manu Claeys: Antwerpen is nu eenmaal een grootstad en die vereisen een andere budgettaire aanpak.
- Benieuwd hoe de overkapping een hefboom is voor een klimaatrobuuste stad? Kom op donderdag 1 oktober naar ons panelgesprek.