Louis Kuitenbrouwer: 'Doe nu niets waar je achteraf spijt van krijgt'
Is overkapping zuidelijke Ring in gevaar door vervanging spoorbruggen?
Bron: interview in Het Laatste Nieuws
Een volledige overkapping van de zuidelijke Antwerpse Ring, vertrekkend van een scheiding van doorgaand en stadsregionaal verkeer: dat scenario blijft voor Ringland het einddoel. Alleen, is dat nog realistisch? 'We hebben een probleem', zegt Ringland-voorzitter Louis Kuitenbrouwer. Want wat blijkt? Infrabel wil de komende jaren in Berchem enkele spoorbruggen vernieuwen. De oude brugpijlers zouden blijven staan. Dat maakt de reorganisatie van de Ring met de overkapping fysiek onmogelijk. Kuitenbrouwer werpt zijn blik op de situatie en ziet één manier om dit op te lossen.
Ringland blikte afgelopen weekend op een ludieke manier vooruit naar zijn jaarlijkse infoavond in De Roma op 18 november. Met gemengde gevoelens. Hun reiger Ringa broedde het ei voor de Ring Noord uit: zeg maar de Oosterweelverbinding met overkappingen en ringparken. Voor Ring Zuid (Kennedytunnel tot E313 Borgerhout) kroop er géén kuiken uit het ei. Achter de slogan 'overkapping in zicht' staat dan ook een vraagteken.
Kopzorgen dus voor Louis Kuitenbrouwer (67), die een jaar geleden Pol van Steenvoort afloste als Ringland-voorzitter. Kuitenbrouwer is een bouwkundig burgerlijk ingenieur die tot zijn pensioen in 2020 managementsfuncties bekleedde bij staaldraadfabrikant Bekaert (‘ik ken wat van files tussen Antwerpen en Kortrijk’) en beeldvormingsbedrijf Agfa-Gevaert.
‘Ik was voordat ik voorzitter werd drie jaar vrijwilliger bij Ringland. Ik kende Van Steenvoort en Ringland-bedenker Peter Vermeulen nog van bij de scouts. Na mijn carrière wilde ik vanuit een maatschappelijk engagement iets teruggeven. Pol (Van Steenvoort) liet een soepel draaiende organisatie achter. De interne democratie wérkt. Bij Ringland wordt met respect naar elkaar geluisterd. En dat geeft me energie. Dat botst soms met het werkveld. Als ik stress ervaar, heeft dat met alles buiten Ringland te maken.’
Dat verdient nadere uitleg. Kuitenbrouwer: ‘De noordelijke Ring (volledige afwerking tegen 2033, red.) schiet op. Het loopt goed, financieel is alles afgeklopt. Het gescheiden verkeer - doorgaand en stadsregionaal - dat we daar wilden, heeft het wel niet gehaald. Er zijn een aantal sleuven, omwille van de regels voor tunnelveiligheid. Met Ringland hebben we veel geleerd met het oog op de zuidelijke Ring (waarvan de aanleg zonder verwijl moet aansluiten op Oosterweel, red.). We denken nog steeds dat een gescheiden verkeersstroom - met twee kokers in elke rijrichting - een waarborg is voor een volledige overkapping. Al moet ik daar meteen aan toevoegen dat bij een aantal experten de overtuiging is gegroeid dat het voor de overkapbaarheid niet zoveel uitmaakt of je het verkeer scheidt of niet.’
Wat met Groene Vesten?
Kiezen voor een gescheiden systeem met vier kokers betekent dat de zuidelijke Ring breder wordt dan hij nu is. De buitenkant van de rijrichting Nederland komt dan rechts van waar de Ring nu loopt. Dat heeft gevolgen voor de aanleg van het ringpark Groene Vesten in de zone tussen de Grotesteenweg in Berchem en de afrit Borgerhout. Kuitenbrouwer: ‘Wij vragen om daarmee te wachten tot ná de bouw van de vierde koker. We zeggen daarom: bouw die sneller, liefst al in de komende jaren. Dan kun je dat ringpark daarbovenop aanleggen. Anders verdwijnt dat park weer wanneer je die koker bouwt. Áls die koker er effectief komt, natuurlijk. Het zou ook kunnen van niet. Alles hangt af van de finale beslissing over al dan niet gescheiden verkeersstromen op de zuidelijke Ring.’
En er dient zich een nog veel heikelere kwestie aan. Eén met impact op de Groene Vesten én op het hele overkappingsplan. De bruggen over de Ring moeten de komende 15 jaar worden vervangen. ‘Waarvoor we alle begrip hebben’, zegt Kuitenbrouwer. ‘Alleen stelt zich nabij Berchem-station een probleem. Daar lopen belangrijke spoorbundels naast de Posthoflei, richting Mechelen en Brussel. De spoorbruggen zijn sneller aan vervanging toe, om alles veilig te houden. Infrabel wil enkel de brugdekken in 2028 en 2029 vervangen. De brugpijlers blijven staan. Wel, dat komt in conflict met onze visie op de zuidelijke Ring. Infrabel moet de spoorbruggen zo bouwen dat daaronder binnen tien jaar een heringerichte Ring past. Maar daar zeggen ze ons: 'We kunnen die brugpijlers ook niet vervangen. We hebben daar de tijd niet meer voor'. Resultaat: de pijlers staan in de weg, je kunt de Ring daar dan níet echt aanpassen én niet overkappen.’
Kuitenbrouwer krijgt een déjà vu van de BAM, de voorloper van Oosterweel-bouwheer Lantis. ‘We moeten de beslissing van Infrabel maar slikken. Bovendien heb ik de indruk dat intendant Alexander D'Hooghe niet de macht heeft om er iets aan te veranderen. Op die manier schort er iets aan de samenwerking binnen het Toekomstverbond, acht jaar geleden opgericht. We moeten dit serieus probleem gezamenlijk oplossen. Eén partij die zegt dat iets onmogelijk is: dat kán voor ons niet. Onze boodschap is: doe nu niets waar je achteraf spijt van krijgt. We mogen niet eindigen zónder overkapping van de zuidelijke Ring. We willen nu vooral de patstelling doorbreken. Eind november kaarten we het aan op het topoverleg van het Toekomstverbond.’
Bomenkap
Dat Toekomstverbond tussen overheden en burgerbewegingen geldt als een model van samenwerking en participatie. Dat is ook vaak beklemtoond door politici. Maar de Ringland-voorzitter maakt zich zorgen. ‘Kijk wat er allemaal is gebeurd rond de bomenkap en de keerlus in Deurne-Zuid. De stad heeft gewoon niet geluisterd naar constructieve voorstellen uit de buurt. Het gevolg is dat het Collectief Ongehoord op 30 november een mars voor inspraak organiseert (start om 11 uur aan de Bolivarplaats, red.). Ook wanneer je als overheid een plan hebt, zou het van respect getuigen om daarmee terug te gaan naar de buurt. Let wel, wij doen met Ringland geen uitspraak over de zin en onzin van die keerlus.’
Kuitenbrouwer vreest dat een diepere kloof tussen politiek en burger ook de zaak van Ringland kan schaden. ‘Het is mogelijk dat onze achterban het zo moeilijk heeft met dat soort ontwikkelingen dat ook wij als organisatie hun vertrouwen deels verliezen. De overkapping van de Ring mag niet terugkeren naar ‘‘de straat’’. De overgrote meerderheid binnen Ringland wéét dat je aan tafel meer bereikt.’
Philippe Truyts